Ελευθέριος Ι. Χατζηλάρης : «Της Παναγιάς τα κλήματα» (έθιμο Λέρου)

by e-Leros

«Της Παναγιάς τα κλήματα» (έθιμο Λέρου)

Όπως έχουμε αναφέρει, το θυμίαμα είναι μια από τις πιο διαδεδομένες, αλλά και τις πιο ευλαβικές χριστιανικές παραδόσεις. Δεν υπάρχει χριστιανή νοικοκυρά, που να μην το συνηθίζει να θυμιάζει κάθε μέρα, πρωί κι απόγευμα και ειδικά στις μεγάλες γιορτές.

Απαραίτητα υλικά για το θύμιασμα είναι τα καρβουνάκια και το λιβάνι. Η χρήση του λιβανιού, του θυμιάματος είναι γνωστή από τους αρχαίους χρόνους. Ο ψαλμωδός Δαυίδ λέει: «Κατευθυνθήτω η προσευχή μου ως θυμίαμα ενώπιόν σου…». Όσο για τα καρβουνάκια, αυτά είναι προϊόν της βιομηχανοποιημένης εποχής μας. Αναρωτηθήκαμε άραγε ποτέ τί υπήρχε πριν απ’ αυτά; Τί χρησιμοποιούσαν οι παλιές νοικοκυρές, αλλά και ο ιερέας για το θυμιατό της εκκλησίας;

Ο τρόπος με τον οποίο οι Λεριοί εξασφάλιζαν τα καρβουνάκια τους, αποτελεί μια χαρακτηριστική λαϊκή εκδήλωση, εμπνευσμένη απ’ την Ορθόδοξη πίστη. Την Τετάρτη του Κανόνος, λοιπόν, οι ενορίτες κάθε εκκλησίας, μόλις άκουγαν το χαρμόσυνο ήχο της καμπάνας να τους καλεί, ξεκινούσαν για τις εξοχές για να μαζέψουν «τα κλήματα της Παναγιάς».

Χρησιμοποιώντας για μεταφορικά μέσα μουλάρια και γαϊδούρια, στολισμένα με σημαίες και με τις ποδιές που ξεκρεμούσαν από τις εικόνες, προχωρούσαν σε πομπή, ο ένας πίσω από τον άλλο.

Συγχρόνως τραγουδούσαν:

Της Παναγιάς τα κλήματα και του Χριστού τα ξύλα

και της Αγιάς Παρασκευής τα κόκκινα καντήλια…

Όταν πια έφταναν στα αμπέλια, που πρόσφατα είχαν κλαδευτεί, κατέβαιναν, φόρτωναν τα ζώα με κομμένα κλήματα κι έπαιρναν το δρόμο της επιστροφής. Φρόντιζαν όμως να μαζέψουν και σχίνα και λαμπρές από το βουνό, για να στρώσουν το δάπεδο της εκκλησίας, φέρνοντας το μήνυμα της Λαμπρής, που πλησιάζει.

Όταν επέστρεφαν στις ενορίες τους έριχναν τα κλήματα σ’ ένα τεράστιο λάκκο, που υπήρχε στο προαύλιο της εκκλησίας. Άναβαν φωτιά και τα μισόκαιγαν, ώσπου να μαυρίσουν, προσέχοντας όμως να μη διαλυθούν. Τα έσβηναν κατόπιν με νερό. Τώρα πια μπορούσαν να τα χρησιμοποιήσουν για το θυμιατό τους.

(Το έθιμο αυτό διατηρείται ακόμα ζωντανό σε πολλές ενορίες στη Λέρο).

(από το βιβλίο «Κρατείτε τας Παραδόσεις» του Ι.Ν.Αγίας Μαρίνας Λέρου)

Σχετικά Άρθρα

Leave a Comment