Frantsesko DiPierro : Ο ΤΗΛΕΓΡΑΦΟΣ

by e-Leros

Ο ΤΗΛΕΓΡΑΦΟΣ !! 
Πάνε χρόνια πολλά που ο πατέρας μου, σε μια συζήτηση που είχαμε είχε αναφέρει την μαγική λέξη τηλέγραφος! Σήμερα με βάση εκείνη την θύμηση έψαξα ως όφειλα και μέσα από έγγραφες αλλά και από προφορικές μαρτυρίες κατάλαβα το πόσο μεγάλο και σημαντικό ήταν το έργο αυτό για την εποχή εκείνη.

Στον Ξερόκαμπος το ένα από τα δυο τηλεγραφεία της Λέρου !!

 

Δημιούργησαν στα Ιταλοκρατούμενα Δωδεκάνησα (1912- 1943), μια άμεση τηλεγραφική ενσύρματη επικοινωνία εκατόν ογδόντα ναυτικών μιλίων, σε αντίθεση με την εποχή της Τουρκοκρατίας που δεν υπήρχε καμία επικοινωνία με τον έξω κόσμο. Όπως γράφει ο Δ. Οικονομόπουλος (Σελ. 145) μια παραγγελία για τηλεγράφημα θα έπρεπε να πάει με καΐκι στην απέναντι από εμάς Έφεσο, να πληρώσει 9 οθωμανικά τάλιρα και να σταλεί τηλεγραφικά το μήνυμα. Οι Ιταλοί λοιπόν είχαν συνδέσει με υποβρύχια καλώδια τα νησιά, Κάσο, Κάρπαθο, (Αγ Γεώργιος Καστελόριζο), Ρόδο, Μαρμαρά,, Τήλο, Νίσυρο, Κω, Κάλυμνο, Λέρο, Λειψό, Πάτμο και έφταναν μέχρι και την μακρινή μας Σάμο. Και όλα αυτά για στρατιωτικούς λογούς, αλλά και για «την επικοινωνία με τον έξω από την Λέρο κόσμο».

Τρία χοντρά τηλεφωνικά καλώδια ερχόντουσαν από την Κάσο και κατέληγαν στο νησί της Σάμου. Σε προφορική περιγραφή ο φίλος Ι. Διαματάρας, αναφέρει ότι τα τρία άτυχα τηλεφωνικά καλώδια, σε μια καθαριότητα της μικρής εκείνης παραλίας που φιλοξενούσε τους τρεις κάβους, μπλέχτηκαν στα νύχια της μπουλντόζας, τραβήχτηκαν βιαίως, κοπήκαν, μαζευτήκαν και προφανώς πουλήθηκαν για μέταλλο.

Στην Παράλια Κοραή… τρεις Κάβοι τρία καλώδια προερχόμενα από την Σάμο.

Στις 11 Σεπτέμβριου του 1943 λίγες ημέρες πριν την βύθιση του Β. Όλγα τρία σμήνη γερμανικών αεροπλάνων προερχόμενα από την Κρήτη βομβάρδισαν την Ρόδο και συγκεκριμένα το Ροδίνι. Όπου βρισκόταν η κεντρική διοίκηση αυτής της ενσύρματης επικοινωνίας.

Με αφορμή αυτήν την επίθεση δόθηκε εντολή από τον Ναύαρχο Campioni, για να μην είναι τα επόμενα τηλεγραφικά μηνύματα υπό τον έλεγχο των γερμανικών στρατευμάτων, να σταματήσει για λίγο καιρό η χρήση αυτής της επικοινωνίας …..έτσι για κάποιο διάστημα ο τηλέγραφος σίγησε. Τα χρονιά περάσαν, οι κατακτητές έφυγαν και μέρος αυτού του τηλεγραφικού καλωδίου εξυπηρετούσε μέχρι πρόσφατα τα νησιά, Ρόδο και Κάρπαθο.

Τηλέγραφος είναι μια διάταξη με την οποία γραπτά σημεία μεταδίδονται από τον ένα σταθμό στον άλλο με τη βοήθεια του ηλεκτρικού ρεύματος.

Κάθε τηλεγραφικό σύστημα αποτελείται από:

την πηγή της ηλεκτρικής ενέργειας, που είναι ηλεκτρική στήλη, γεννήτρια ή συσσωρευτής,
το μηχάνημα – πομπό για την παραγωγή διακοπτόμενου ηλεκτρικού ρεύματος,
τη γραμμή για τη μεταβίβαση του ρεύματος από τον ένα σταθμό στον άλλο και
το μηχάνημα – δέκτη για τη λήψη των διακοπτόμενων ρευμάτων και τη μετατροπή τους σε γραπτά, ηχητικά ή οπτικά σημεία.
Η πρώτη τηλεγραφική μηχανή εφευρέθηκε από τον Σάμιουελ Μορς το 1838. Ο Μορς σκέφτηκε ότι θα μπορούσε να διαβιβάσει με δύο σύρματα ηλεκτρικό ρεύμα με διακοπές. Οι διακοπές θα αντιπροσώπευαν τα γράμματα του αλφαβήτου. Έτσι επινόησε ένα αλφάβητο, που αποτελείται από ρεύμα μικρής και μεγάλης διάρκειας (στιγμές και γραμμές ή παύλες). Ο συνδυασμός στιγμών και γραμμών δίνει όλο το αλφάβητο και τους αριθμούς 0 

Αναζητώντας αυτό το μεγάλο έργο, βρέθηκα στο άλλο τηλεγραφείο, που βρίσκεται στην παραλία Κοραή στο Παρθένι. Εκεί παραμένουν ακόμα και σήμερα τα τρία καλώδια, πράγμα που επιβεβαιώνει την ύπαρξη αυτού του έργου και την εγκυρότητα αυτής της ανάρτησης. Τα αποτύπωσα και αυτά στον φακό της μηχανής μου για να μοιραστούμε τις πληροφορίες και την ιστορία αυτού του νησιού.

Ο Ιταλικός χάρτης παρουσιάζει τις επικοινωνίες μεταξύ των νησιών !! Και όχι μόνο !

Πιστεύω ότι εάν όλα αυτά από τότε έως και σήμερα προστατευόντουσαν, θα ήταν χρήσιμα είτε σαν λειτουργικά εργαλεία είτε σαν μουσειακά στοιχεία. Δυστυχώς σήμερα η λέξη τηλέγραφος για το νησί της Λέρου είναι μάλλον άγνωστη, μιας και τα εξαρτήματα τους πουλήθηκαν για πενταροδεκάρες στους παλιατζήδες.

Διερωτώμαι κατά καιρούς όταν αντικρίζω όλες αυτές τις καταστροφές που έχουμε προκαλέσει όλοι εμείς, άραγε άξιζε όλη αυτή υλικοτεχνική υποδομή για το νησί της Λέρου?

Σχετικά Άρθρα

Leave a Comment